İran'ın nükleer takas anlaşması için müzakerelere başlama çağrısına AB'nin ardından ABD de olumlu cevap verdi. Bu durum Türkiye ile Brezilya'nın kotardığı anlaşmanın işe yaradığının ispatı olurken, İran, 'Anlaşırsak yüzde 20 oranında uranyum zenginleştirmeden vazgeçebiliriz' mesajı yolladı.

Uranyum takası anlaşmasının imzacıları olan Türkiye, Brezilya ve İran dışişleri bakanlarının haftasonundaki buluşmasını, İran'ın, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), ABD, Fransa ve Rusya'nın oluşturduğu Viyana Grubu'na mektup sunarken, önkoşulsuz hemen görüşmeye hazır olduğunu duyurması izlemişti. Önceki gün de Obama yönetimi, BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi ile Almanya'nın oluşturduğu 5+1 grubu olarak İran ile müzakere masasına oturmayı umduklarını açıkladı.

İki ay içinde BM Güvenlik Konseyi'nin ardından ABD ile AB'nin de İran'a karşı yaptırım çıkarırken, diplomasi de hızlanıyor. Son olarak ABD Dışişleri sözcüsü Philip Crowley, Tahran'daki araştırma reaktörünün yakıt ihtiyacının karşılanması için uranyum takası konusunda ilkesel uzlaşmaya varılan görüşmeye atıfla “Ekimde Cenevre'de yapılan toplantının bir benzerinin gelecek haftalarda da düzenlenmesini umuyoruz. Böyle bir görüşme için AB Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton ile İran arasında temaslar yürütülüyor” dedi.

Görüşmeyle ilgili umutlu gözüken Crowley, “Tahran araştırma reaktörü için ilk teklifimize dair ayrıntılar ve İran'ın nükleer programının doğasını tam anlamaya dönük çabaları içeren daha geniş kapsamlı hususların devamını getirmeye tümüyle hazırız” ifadesini kullandı. Sözcü, İran'ın UAEK'ya verdiği mektubu incelediklerini sözlerine ekledi.

Ekimde Cenevre'de varılan uzlaşma, İran'ın yüzde 3.5 oranında zenginleştirdiği uranyumu Rusya ile Fransa'ya gönderip karşılığında yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş uranyumdan yapılma nükleer yakıt çubuğu almasını öngörüyordu. Ancak daha sonra Tahran, Batılılara güvenmediğini ve uranyumun kendi topraklarında depolanıp takas edilmesini istediğini söyledi, devreye Ankara girdi ve mayısta imzalanan Tahran Bildirisi'yle Türkiye ile Brezilya İran'a uranyumun Türkiye'de depolanıp takas edilmesini kabul ettirdi. Arkasından da Batı'nınyeni yaptırım silsilesi sökün etti.




dünyabülteni